مجموعه مقالات طراحی گرافیک

عناصر مشترک طراحی داخلی و گرافیک محیطی

گرافیک به عنوان یکی از مهم ترین عوامل تبلیغ، پیام رسانی و نشر دانش سیاسی، اجتماعی و فرهنگی می باشد و در جوامع پیشرفته از مهم ترین ارکان تشکیل دهنده یک زندگی اجتماعی است.graphic design

گرافیک به عنوان یکی از مهم ترین عوامل تبلیغ، پیام رسانی و نشر دانش سیاسی، اجتماعی و فرهنگی می باشد و در جوامع پیشرفته از مهم ترین ارکان تشکیل دهنده یک زندگی اجتماعی است. طراحی گرافیک در اعلان های تبلیغاتی وتجاری تلویزیون، سینما، بسته بندی کالاها، علائم راهنمایی و رانندگی ویترین مغازه ها تزیین خیابانی وعمومی نظیر هتل ها، فرودگاه ها و مترو ها، رستوران ها و پارک ها، فروشگاه ها و اماکن مختلف ورزشی هنری و فرهنگی، نوشته ها و تبلیغات بدنه ساختمان ها و وسایل نقلیه مثل اتوبوس ها، ترن ها و هواپیماها بیل بردها و گرافیک در ابعاد بزرگ ونقاشی دیواری، پیکتو گرام ها و علائم نمادین، نقش عمده ای دارد. گرافیک محیطی به عنوان یکی از شاخه های گرافیک در رسیدن به اهداف بالا نقش به سزائی دارد و بخش عمده ای از فعالیت های تبلیغاتی و تجاری را در بر می گیرد. محیط اطراف ما خانه ای که در آن زندگی می کنیم خیابانی که درآن تردد می کنیم فضای سبزی که درآن قدم می زنیم، پارکی که برای تفریح به آنجا می رویم، همه نیاز به برقراری روابط منطقی فرمی و روابط سازمان بندی دقیق بر مبنای اصول و مبانی بیان بصری دارند.

انسان به واسطه گرافیک محیطی با محیط پیرامون خود سخن می گوید، و با دیگران ارتباط برقرار می کند. گرافیک محیطی در ایجاد فضایی مطلوب و دلنشین برای افراد جامعه نقش موثردارد.

محیط مناسب یعنی فضایی که بشر در آن بتواند فارغ از فشارهای ناخواسته روانی رشد کرده و شکوفا شود و این از خواسته های عقلانی و منطقی هر جامعه است. گرافیک محیط زیبایی بصری و نظم و هماهنگی مطلوب فضا است.

مقصود از تمام طرح های گرافیکی برای محیط داخلی و خارجی، ایجاد فضایی برای زندگی پر نشاط و سالم و قانع کننده است. گرافیک محیطی را می توان به دو گونه گرافیک محیطی دو بعدی (مسطح) و سه بعدی (حجمی) تقسیم کرد.

مشخص کردن یک مکان از مکانی دیگر، زیبا سازی، نظم و انسجام بخشیدن به فضای شهری و گسترش حیطه فعالیت هنر گرافیک، از اهداف گرافیک محیطی به شمار می رود.

گرافیک محیطی می تواند جنببه های مختلفی داشته باشد:

جنبه اطلاع رسانی و یاحالت تاکید و یا هشدار نسبت به موضوع

جنبه فرهنگی مانند تبلیغات شهری در مورد تئاتر و سینما و غیره.

جنبه آموزشی

جنبه تبلیغاتی

جنبه اجتماعی مانند تبلیغات علیه مصرف سیگار در سطح شهر

جنبه زیبایی و هنری وصرفا زیبا سازی محیط

تعادل تناسب تاکید تداوم و حدت و تنوع اصول یک سازمان بندی درست هستند. رنگ، نور، شکل، خط، نقطه، سطح، بافت وفضا به کمک آنها می آیند تا اثری مطلوب وزیبا پدید آید.
تعادل:

تعادل از اصول اساسی هنر است. هنر در برقراری ارتباط با مخاطب نوعی تعادل را جستجو می کند تعادل در هنر به وسیله تقسیم بندی متوازن اجزاء صورت می گیرد. رنگ، نور و بافت نیز در حفظ تعادل یا عدم تعادل نقش دارند. البته تاکید زیاد بر تعادل موجب می شود اثر جذابیت خود را از دست بدهد و ایجاد کسالت کند.
تناسب:

برای طراحی سردر یک فروشگاه باید به این نکته توجه داشت، در بعضی مکان ها که وسیع بوده و فضای خالی اطراف یک فروشگاه یایک مکان عمومی وجود دارد، دست طراح باز است و می تواند تناسبات معمولی را تغییر دهد و به طور مثال سردر یک مکان عمومی یا فروشگاه را خیلی بلندتر و بالاتر از حد معمول بگیرد، چرا که به واسطه باز بودن محیط، بیننده به محیط اشراف کامل داشته و می تواند به راحتی سر در را دیده و آن را تشخیص دهد.
تداوم در محیط:

تکرار و تصاعد و تناسب سه جزء تداوم در هنر، عناصر اساسی به شمار می روند، تناسب که به صورت تکرار یک یا چند در میان واحد های مختلف شکل می یابد، پیچیدگی و حرکت بیشتری در خود دارد اثر بخشی تکرار و تناوب به مناسب بودن موضوع و مهارت به کارگیری آن ها بستگی دارد چنانچه تکرار عنصری به تدریج تغییر کند وزن اثر دچار رشد و تصاعد می شود، تصاعد می تواند به سمت بالا، پایین و یا مایل جهت داشته باشد. تصاعد را در تغییر اندازه کوچک و بزرگ در تغییر شکل از چهار گوشی ه دایره و غیره و در تغییر رنگ از کمرنگ به پر رنگ می توان مشاهده کرد.
تاکید در محیط:

چنانچه با کم اهمیت کردن اجزاء یک ترکیب و متمایز نمودن یکی از اجزاء توجه بیننده به بخش خاصی از کار جلب بشود آن بخش را نقطه تاکید می نامند. تاکید را می توان با استفاده از رنگ و بافت پدید آورد. اجزاء یکسان، نقطه تاکید کار راضعیف می نماید. شکل های مشخص و واضح نسبت به اشکال مبهم و اشیاء عجیب نسبت به اشیاء ساده خود نمایی بیشتر دارند نحوه دسته بندی اجزاء نیز بر تاکید یک مجموعه می افزاید. اصل تاکید را می توان هم برای وحدت بخشیدن و هم ایجاد تنوع مورد استفاده قرار داد. تاکید روی یکی از عناصر در جلب مخاطب و یا بازدید کننده از یک مکان عمومی تاثیر مستقیم دارد.
ایجاد وحدت در محیط:

وحدت به هر کاری انسجام می بخشد بدون عنصر و حدت اجزاء یک ترکیب پراکنده و بی ربط به نظر خواهد رسید. وحدت موجب جلب نظر می شود، عامل مهمی در انتقال پیام است کار را قابل درک می کند و به ساده تر شدن پیام کمک می کند.
تنوع در محیط:

تنوع حاصل تفاوت و تضاد است. اختلاف بین شکل، رنگ و یا بافت عناصر تشکیل دهنده تنوع به شمار می رود. اجزاء گوناگون چشم را به دنبال عامل و حدت در کل کار به گردش در می آورند. تنوع در حقیقت وحدت را استحکام می بخشد وحدت میل به نظم، و تنوع کششی به سمت تحریک دارد.

نقطه، خط و سطح دارای قدرت بیان ویژه ای هستند نقاط با توجه به اندازه و نحوه به کارگیری در محیط متفاوت هستند و ایجاد اثر بصری متفاوت می کنند. خطوط نیز به همچنین خطوط منحنی، خطوط شکسته، خطوط مایل و خطوط در حالت افقی و یا عمودی هر کدام اثر بعدی متفاوت به جای می گذارند و در جای مورد نیاز و متناسب به کار گرفته می شوند.

فضا مشخص کننده موقعیت و وضعیت هر پدیده عینی باسایر پدیده ها است فضا وجود هر موجود عینی را در ارتباط با سایر موجودات معین می کند و فضای داخلی و خارجی و میانی را قابل درک می کند.
بافت:

ازدیگر عناصر معماری داخلی و خارجی بافت است، بافت از دو نظر قابل بحث است و از نظر فرم و شکل که وسیله درک آن قوه بینایی است و دوم از نظر خاصیت فیزیکی و جنسیت بافت که با لامسه قابل درک است.

درجه انعکاس یاجذب نور توسط جسم دارای بافت اهمیت فراوان دارد. تضاد سطوح مات و خشن در کنار سطوح براق و صیقلی جذابیت فراوانی دارد و ایجاد جلوه بصری می کند. بافت زبر و خشن قدرت جلب توجه فراوان دارد و برخلاف آن بافت های صاف و صیقلی معمولا کمرنگ و بی جذبه هستند. بافت از مواد مختلف به دست می آید مثل پوست درخت، سطح سنگ، پوست حیوانات و یا نوع مصنوعی آن مثل آجر، فلز، پلاستیک و غیره. شدت نور و طبیعی یا مصنوعی بودن بافت بر کیفیت آن اثر می گذارد. زاویه دید و فاصله ناظر به اثر را باید در نظر داشت.
نور:

نور ار مهم ترین اجزاء در گرافیک محیطی و طراحی داخلی و خارجی است نورهای طبیعی و مصنوعی اثر متفاوت در محیط ایجاد می کنند. نقطه دید ناظر، مقدار نور که به آن می تابد و زاویه دید ناظر عواملی هستند که در تمام المان های داخل خیابان باید رعایت شوند و ترکیبی مناسب و زیبا باهم داشته باشند و دارای طرحی خوب و استاندارد باشد.

علائم راهنمایی و رانندگی، چراغ های روشنایی، صندوق پست، زباله دان، تابلوی اسم خیابان ها تلفن عمومی، آگهی ها و تبلیغات دیواری ایستگاه های اتوبوس، سردر فروشگاه ها و تمام این ها در ارتباط باهم هستند و اثر فراوان در دید عموم می گذارند که باید دلپذیر و زیبا باشند و با رعایت اصول زیباشناسی و ترکیب بندی مناسب در زیبا سازی شهر کمک کنند؛ چرا که محیط شهری نیازمند این زیبایی های بصری است تا از آثار منفی روانی به شهروندان بکاهد. گرافیک محیطی، فضا و محیط زندگی را زیباتر و با نشاط تر می سازد و به محیط شهری نظم و انسجام می بخشد.

منبع : ۱۲۸٫ir

ضرورت تدوین رشته دانشگاهی طراحی وب

نوشتار زیر را جهت معرفی اجمالی تز پیشنهادی ام به پژوهشکده فرهنگ، هنر و معماری جهاد دانشگاهی جهت پذیرش در مقطع دکترای پژوهش هنر آماده کرده بودم. عنوان کامل تز پیشنهادی ام «ارائه سرفصلها و الگوهای استاندارد و بومی‌سازی شده جهت تدوین رشته دانشگاهی طراحی وب در دانشکده‌های هنر ایران» بود که پس از توضیح ضرورت این مساله، مورد تایید هیئت علمی پژوهشکده جهت مطالعه در مقطع دکترای پژوهش هنر قرار گرفت.

web
مقدمه:
وب؛ رسانه ای تعاملی
امروزه وبسایتهای اینترنتی به عنوان یکی از پرمخاطب ترین رسانه‌های جهان در کنار سایر رسانه‌ها جایگاه درخور توجهی پیدا نموده است. این وسیله ارتباط جمعی با دو ویژگی منحصر به فرد تعاملی  و چندرسانه‌ای  بودن، بسیاری از محدودیتهای سایر رسانه‌ها را ندارد. بسیاری از وبسایت‌ها از نقش یک رسانه نیز فراتر رفته و به عنوان بستری برای توسعه نرم‌افزارهای تحت وب نیز مطرح می‌گردند. اهمیت این بستر نوین اطلاع رسانی و ارائه خدمات هنگامی بیشتر درک می شود که به روند رو به گسترش خدمات اینترنتی سازمانها و ارگانهای دولتی و غیردولتی در دنیا توجه نماییم. به طوریکه وبسایتهای اینترنتی بخشی از نیازهای ضروری زندگی انسان امروز گردیده است.

بدیهی است که گسترش و توسعه این رسانه نوین نیز نیاز به دانش‌های تخصصی فراوانی دارد. از توسعه امکانات سخت افزاری و سرورهای منتشر کننده وبسایتها گرفته تا زبان‌های برنامه نویسی و توسعه نرم‌افزاری. اما در این میان جایگاه عرصه جدیدی از دیزاین جهت ارائه میلیاردها صفحه وب در اینترنت بسیار قابل توجه است. «وب دیزاین» یا طراحی وب، عامل مهمی در شکل گیری موفقیت آمیز ارتباط میان منتشر کننده محتوا و مخاطبان است. به طوریکه اگر تمام امکانات سخت افزاری و نرم‌افزاری بدون کم و کاست برای یک وبسایت فراهم شده باشد، اما این وبسایت گرافیک و رابط کاربری  مناسبی نداشته باشد و مطابق با اصول وب دیزاین طراحی نگردیده باشد، مخاطبان با مشکلات جدی مواجه خواهند شد. همانطور که اگر نشریه‌ای محتوایی حرفه‌ای تولید کند اما از تجربیات طراحان گرافیک در دیزاین خود بهره نبرد، ره به جایی نمی‌برد.

طرح مساله:
خلاء آموزش آکادمیک
علیرغم گسترش قابل توجه وبسایتهای اینترنتی فارسی و رشد روز افزون مخاطبان این رسانه نوین در کشور ما، هنوز بسیاری از مسائل مرتبط با طراحی و توسعه وبسایتها در ایران به اندازه کافی جدی گرفته نشده است. اغلب پیشرفت‌هایی که در زمینه طراحی وب فارسی تا کنون اتفاق افتاده توسط افراد فعال در این حوزه و شرکتهای خصوصی بوده، و معمولا کمتر فعالیتی جدی در زمینه آموزش آکادمیک یا توسعه طراحی‌های بومی‌سازی شده وب توسط ارگانهای دولتی انجام گرفته است. در این میان اگرچه نقش دانشگاه‌ها به عنوان پرورش‌دهندگان افراد متخصص پررنگ‌تر باید باشد، اما خلاء رشته آکادمیک طراحی وب در ایران به طور جدی احساس می‌گردد. به خصوص آنکهطراحی وب فارسی نیز می‌تواند همچون طراحی گرافیک ایران هویتی بومی به خود بگیرد و ویژگیهای منحصر به فردی در عرصه دیزاین به جهان معرفی نماید.

ضرورت مساله:
طراحی وب؛ رشته ای مستقل
از آنجا که طراحی وب نیاز به تخصص‌های فراوانی دارد، امروزه نه مهندسان نرم‌افزار و نه طراحان گرافیک به واسطه آموخته‌های دانشگاهی خود قادر نخواهند بود یک وبسایت را به صورت حرفه‌ای طراحی نمایند. دانش آموختگان رشته «نرم‌افزار کامپیوتر» علیرغم اینکه یک یا چند زبان برنامه نویسی تحت وب را فرا گرفته‌اند، معمولا از اصول زیبایی شناختی، ترکیب‌بندی و دنیای گرافیک دیزاین بی اطلاعند. دلیل اینکه اکثر وبسایتهای دولتی مخاطبان خود را به خاطر گرافیک ضعیف خود دچار تشویش بصری می‌نمایند این است که مسئولیت طراحی و توسعه وبسایتها به ناچار به دوش این مهندسان گذارده می‌شود. بدین ترتیب اگرچه گاهی با برنامه نویسی حرفه‌ایِ خدمات اینترنتی در اینگونه سایتها مواجه می شویم، اما اصول کاربردپذیری  و نیز گرافیک مناسب معمولا نادیده گرفته می‌شود.

از طرفی دانش‌آموختگان رشته «طراحی گرافیک» نیز مطابق با سرفصلهای تدریس شده به آنها، فعالیتهای خود را به گرافیک چاپی محدود نموده و کمتر رغبتی به دنیای کدنویسی و برنامه نویسی وب دیزاین دارند. البته در مواردی نیز که مشاهده می‌شود گرافیک یک وبسایت به یک گرافیست (فعال در حوزه چاپ) سپرده می شود، به علت ناآگاهی وی به محدودیت‌ها و خصوصیات گرافیک وب و نیز ناآشنایی با سبک‌ها و ساختارهای استاندارد وب نتیجه مطلوبی بدست نمی‌آید.

از سویی دیگر مجموع مهارت‌های مورد نیاز برای طراحی وب حرفه‌ای، فراتر از تجمیع مهارت‌های «برنامه‌نویسی» و «طراحی گرافیک» است. طراحی وب به عنوان رشته‌ای مستقل، مفاهیم و اصول منحصر به خود را مطرح ساخته است. زمینه‌های مرتبطی نظیر طراحی تعاملی، گرافیک متحرک ، طراحی واسط کاربری، معماری وب ، کاربردپذیری، دسترس پذیری ، بهینه‌سازی برای موتورهای جستجو ، وب ۲٫۰ (نسل دوم وب)، شبکه‌های اجتماعی، تبلیغات اینترنتی، تحلیل آمار بازدیدکنندگان، و… موجب می‌شود نیاز به تدوین رشته آکادمیک مستقلی تحت عنوان «طراحی وب» جدی‌تر مطرح گردد. از طرفی منابع موجود در بسیاری از این زمینه‌ها، بیشتر مطابق با خصوصیات جامعه وب انگلیسی است. به طوریکه ساختار کدهای HTML، فونت‌های استاندارد تحت وب، فاصله‌ها و اندازه‌های پیش فرض در تگ‌ها، ترکیب‌بندی راست به چپ ، مبانی SEO و تبلیغات تحت وب، و بسیاری از زمینه‌های مرتبط نیاز به تطبیق با شرایط و امکانات جامعه وب فارسی دارد.

تدوین رشته «طراحی وب» و تدریس آن در دانشکده‌های هنر، علاوه بر تربیت افراد متخصص در این حوزه و معرفی آنها به فرصتهای شغلی فراوانی که در این زمینه وجود دارد، می‌تواند گامی باشد در جهت ارائه یک الگوی استاندارد برایطراحی وب فارسی، و نیز تلاشی آکادمیک خواهد بود برای رفع نقصهای قابل توجه موجود، نظیر طراحی فونتهای فارسی بهینه شده برای نمایش در وب.

منبع : www.hamed-bd.com